"Psikolojik açıdan yaza hazırlanmanın bir yolu yordamı var mıdır acaba? Yazlık giysiler gibi püfür püfür yazlık haleti ruhiyeler olsa mesela, üzerime giyince ferahlasam da bu yaz güzel geçse…"

-

via @dreamsact (Halid S. Şimşek)

Yazının tamamı için buraya, Twitter profiline ulaşmak için buna tıklayın.

Alzheimerlı Yakını Olmak

Bugün Twitter’da bir kayıp ilanı gördüm. Pınar Bilgin 5 Mayıs’ta Kadıköy’deki evlerinden çıkan ve henüz haber alamadıkları babasının fotoğrafı ile bir kayıp ilanı tweetlemiş ve haber Twitter üzerinden duyurulmuş. Ben babasının bulunduğunu RT’lerden haber aldım.

İlandan hem önceki hem de sonrasında attığı tweetleri okudum. Kaybolan babası Alzheimer hastasıymış. Alzheimer hastalığı hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz lütfen buraya tıklayın, çünkü yazının devamında hastalık hakkında bilgi vermeyecek, doğrudan hasta yakınlarının dikkat etmesi gerekenler üzerine yazacağım.

Hasta ve hasta yakınları için zorlu süreç

Uzun yıllar Alzheimer hasta yakını olarak yaşadım. Biz, hastamız için herhangi bir bakım evi yerine onun düzenini bozmayacak şekilde evde bakım yöntemini tercih ettik. Belli bir aşamadan sonra ise ailemizin uzun yıllar bir ferdi olarak yaşayacak bir yardımcı edindik.

Bu sürecin hastanın kendisi ile birlikte hasta yakınları için ne kadar zorlu bir insanlık sınavı olduğunu çok yakından tecrübe ettim. Bu çok önemli. Öyle ki, pek çok Alzheimer tedavi daha doğrusu bakım evinde, hasta dışında hasta yakınları için de Alzheimerlı hasta bakım eğitimleri ve bunlara ek terapiler veriliyor. Çünkü hastalık hem fiziksel hem de ruhsal anlamda hasta yakınlarını çok yıpratıyor. Bu süreçte hasta pek çok kez hastalığın kendisinden değil, hastalığın en önemli semptomu olan hafıza kaybı nedeniyle günlük hayatının tehlikeye girmesine neden olabiliyor. Tabii bir de ileri evre var. O bambaşka bir dünya.

Size aşağıda daha acil ve hayati olabilecek bazı konular ile ilgili madde madde bilgi vereceğim ancak hastalık ve süreçleri hakkında daha detaylı bilgi almak, bakım aşamaları, hasta yakını terapileri vb. konuları incelemek isterseniz, UZMANTV’deki şu başlıklarda yer alan videolara göz atabilirsiniz: “Alzheimer Hastalığını Tanıyın”, “Alzheimer Belirtileri”, “Alzheimer ile Yaşamak”, “Alzheimer Tedavisi”. Bunun dışında Alzheimer Derneği de doğrudan iletişim kurmak adına iyi bir başvuru merkezi. 

Bir Alzheimerlı yakınıysanız:

• İlk evrede, hastalığın öncesindeki gibi yaşamasına yardım edin. Henüz bilişsel yeteneklerinin pek çoğunu koruyorsa, gazete okuma, bulmaca çözme, yürüyüş yapma gibi aktivitelerini devam ettirmesini sağlayın. Günlük yaşam alışkanlıklarından uzaklaştırmak hastalığın seyrini hızlandırabilir.
• Hastalığın ilk evresinde unutkanlığı nedeniyle kendine kızgınlığını sinirli davranışlar ile gösterebilir. Olağan davranın. Hatırlayamadığını yüzüne vurmayın. Zaten o söylemiş gibi tekrar ederek destek olun.
• Alzheimer hastalığını bir beyin ya da kalp ameliyatı sonrası gibi düşünün. Hastanızın karakterinde değişikler olabilir. Sakin bir insan çok öfkeli birine, genelde agresif biri munis bir insana dönüşebilir. Bunlara hazırlıklı olun. 
• Doktoru tarafından verilen tüm ilaçları aksatmadan devam ettirin, vitaminleri kesinlikle atlamayın. Beyin fonksiyonlarını yavaşlamasını önlemeye yönelik bu ilaçların hastalığın seyrinin yavaşlatılmasında büyük rolü bulunuyor. 
• İlaçlarının yanı sıra beslenmesine, günlük protein, vitamin vb. alımlarına çok dikkat edin. Küçük yaştaki bir çocuğun beslenmesi ne kadar önemliyse, bir Alzheimerlının de o kadar önemli.
• Kişisel bakımında pek çok şeyi atlayabilir, o düzeni siz devam ettirin.
• Onu yalnız bırakmayın ve her zaman güvende olduğunu hissettirin. Alzheimerlı kişilerde korku duygusu yoğun bir şekilde yaşanabilir, normal şartlarda hiç ürkmeyeceği şeyler onu endişelendirebilir.
• İleriki aşamalarda hastanın çevresinde kesici, delici, yanıcı maddeler bulundurmayın, priz gibi yerlerde çocuk kilitleri kullanın.
• Onu yalnız başına bırakmayın.
• HASTALIK SÜRECİNDE DÜZENİNİ BOZMAYIN. Odasının yerini, odasındaki eşyaların şeklini değiştirmeyin. Hastanız gece yarısı kendi başına tuvalete gitmek istediğinde, yeri değişen odası nedeniyle kendini balkonda bulmasın.
• KESİNLİKLE BAŞKA BİR YERE TAŞINMAYIN. Alzheimer hastaları yakın geçmişle bağlarını kopardıklarından hep yıllar öncesinde yaşarlar. Bozduğunuz düzeni nedeniyle tanıdık göremeyeceği her şey onun psikolojisinin daha da bozulmasına ve geçmişe dönmeye çalışmasına, kendini çevreye kapatmasına neden olabilir.
• Onu yalnız başına bırakmayın.
• Pınar Bilgin’in yakın zamanda yaşadığı bu kayıp olayı, elbette ki hiçbir zaman istenen bir şey değil, ancak tekrarlanırsa, pencereden baktığında, evden çıktığında tanıdık hiçbir şey göremeyen hasta eski düzenine dönmeye çalışacak ve bu sefer gerçekten kaybolacaktır. Eğer düzenini bozmazsanız, eski düzenine dönüş yapmak için evden kaçma girişimleri (ki illa ki kendine iyi bir sebep bulur) daha az olacaktır. Üstelik yeni bir yerde, normal bir insan bile kaybolabilirken, onun kaybolmasından daha olağan bir şey olamaz.
• Evinizin kapısını kilitli tutun. Anahtar onun bulamayacağı ancak acil bir durum anında herkesin hızlıca tahliye olabileceği bir yerde dursun.
• Hastanızın üzerinde fazla değerli bir eşya, saat, mücevherat gibi şeyler olmasından kaçının. Kayıp durumlarında, eşyaya gözünü dikecek insanlardan korunmasını sağlar.
• Üzerinde her zaman adının, adresinin, hastalığının ve acil durumda ulaşılabilecek kişilerin bilgilerinin olduğu bir şey olmasını sağlayın ancak herkes medikal USB bileklik tarzı bir şeyin ne olduğunu anlamayabilir, bu nedenle yazılı ve zarar görmeyecek bir kağıda da bunları mutlaka yazın. Sık kullandığı kıyafetlerinin görünür bir yerlerine sabitleyin. Simitçi nerden bilecek medikal bilekliği?
• Kayıp durumlarında bakacağınız ilk yerler çok eskiden yaşadığı bir ev varsa, orası, eski işyeri, anne ve babasıyla yaşadığı ya da sık gidip geldiği çocuklarının evi olabilir. O semtleri ve semt güzergahlarını tarayın. Muhtemel tüm semt karakollarını bilgilendirin. O çevredeki esnaf, site girişlerindeki güvenlik görevlisi vb. kişilerle irtibata geçin. Aramalar sırasında her yana dağılmayın. Bunun yerine onun gezme alışkanlıklarını düşünün. Ana caddeye hangi sokaktan çıkardı, ne tür ulaşım araçları kullanırdı, yol üzerinde nerelere uğrardı? Gazete bayiileri, simitçiler, güvenlik görevlileri, istasyon şefleri… Sorun. İstanbul’da yaşıyorsunuz diyelim ancak Ankara’dan göç ettiniz (20 sene önce olması bile farketmez). İstanbul’un orta yerinde yaşlı bir adamın Ankara’ya nasıl gideceğini sorması elbet birinin dikkatini çekecektir.
• Son olarak; hiçbir şey için kendinizi suçlamayın. Belli bir süre sonra size adınızla seslenmeyebilir ve hatta kim olduğunuzu bile bilmeyebilir. Kendinizi üzmemeye çalışın. Benim hastalık sırasında en büyük avuntum, onun tüm bunlardan habersiz olması ve bizim yaptığımız şeylerin sadece onun hayat kalitesini yükseltmeye yönelik olduğuydu. Bunu siz de unutmayın. Ha, çok daralırsanız elkeschmitter @ gmail . com adresinden bana yazın. Hiçbir şey yapamasam da, bu süreçlerin ne kadar olağan olduğunu size tekrar hatırlatırım belki.

Bugün çıkıp bir adamı sevip gelmesi ne zor, bir bilseniz…

* Taslak. Sondan birkaç önce

Allah belamı versin, çok sevdim ve nasıl sevindim. Bir gün -hangi gün sahi- daha önce hiç gitmişliğim de olmadığından üç beş parça eşya ile sadece kendini alıp gitmelerini sevdim.

Gelmelerini de sevdim; pek gelmediğinden hakkını vere vere sevebildim denemez ama vallahi de billahi de çok aşık olmuştum. Şartlar oraya getirmişti beni.

Sevmem gerekiyordu. Başka şansım yoktu. Üzerinde tepindiğim dünyada başka hiçbir erkek kalmamıştı ve benim ölesiye aşık olmaya ihtiyacım vardı. Üstelik noktalama işaretlerinden sonra bir boşluk veriyordu.

Bir gün çok mu güzel gülümsedi de baktım yüzüne, bilmiyorum. Bir anda parmak ucuna mı değdi kolum?

Açılın, o parmak uçları benim! Çabuk çekin dudaklarınızı onu ağzından. Ve hadi gidip ağlayın başka adamların kollarında. Size sözüm olsun, saçlarınızı okşamalarını sağlayacağım.

En çok anladığını zannetmek güzeldi. Bi adamı seviyorsun ve tam o sırada, tesadüf bu ya, onu anladığını zannediyorsun. Ne muhteşem! Evet, evet, tam da düşündüğün gibi demek istedi, değil mi? Ne saflık! ve yüzük parmağını tutması ne güzel.

“Gün geçmiyor ki gün geçmesin” günlerinde onu düşünmek, anlamak ve başka kadınlar için kazandığı tüm sevaplarını affetmek de güzel geldi zamanla. Bi’ kere, aşık olmak çok güzeldi lan.

Bugün çıkıp bir adamı sevip gelmesi ne zor bir bilseniz…

Tek sorun istediği kadar kötü bir adam olamamasıydı. Üstelik ne acı ki, işleyebileceği tüm günahlar da, daha önce çok defa keşfedilmiş, haneye artı point olarak yazılmıştı. ve o, ne yaparsa yapsın, aslında amel defterinde sürprize yer yoktu.

Oysaki tam bir günahkar gibi dizilmişti dişleri. Ne şansızlık!

Mikail’e küfrede küfrede yürüdüğü soğuk sokaklarda olması bile onun suçu değildi. Kim, o soğukta kendini ısıtacak kadar gözyaşı yokken, gidip bile isteye üzer kendini? Kötü insanlar yapamaz bunu, eminim! Hele ki saçlarının arasına serpilmiş o beyazlarla, asla!

Tekrar. Tek suçu bol bol Mikail’e sövdüğü bir coğrafyaya yerleşmesi miydi? Hayır, bu değildi affedilemez olan.

Açılın! Hasta kendini affedemiyor, nabzı hızla azalıyor doktor.

Bir gece yarısı çalmıştı telefon. Takati yoktu ama yine de telefona mı sarılmıştı, son bir özür için tüm sevdiği kadınlardan, bilmiyorum. Geceydi ve o, tam da geceye yakışır bir sarhoştu. Sabah oldu sonra. “Evet” dedi. “Seni de…”

En çok o gün üzülmüştüm doktor. En çok o gün…

PS: Dixi et salvavi animam meam

"Hepimizin içinde başkalarına ait eski parçalar. Hicranlı bir duygu hurdalığına dönüyor hayatlar…"

- Seyit Ali Aral (Penguen, Sayı: 502, 3 May 2012)

Sütü bozuklara karşı helal süt emmişlerin takımı #Redhack’in “Psikolojik Hack” adlı yeni albümü tüm müzik marketlerde

Haber kaynağı: Teknogaste.com

"Gitmeni tercih ederim. Bir başkasını karşıladığını görmektense…"

-

Olamaz mı? Olabilir. Yapabilirim bunu. Kaldırabilirim. Artık her şey olağan. Yola sen diye çıkıp başka bir kapı açmak normal. Sana diye çıkıp başkasına dönmek normal.

Halbuki bugün çıkıp bir adamı sevip gelmesi ne zor, bir bilsen, o zaman gitmezdin.